محمد حسن خان اعتماد السلطنه

934

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

فرستاده حكم داد ده شب چراغان كنند و از فرط غرور امر كرد كه دو برادرش بايزيد و سليمان را كه در حبس او بودند مقتول نمودند و حكومت ايروان را به مرتضى پاشا داده نماز جمعه را در قلعهء ايروان خواند و در ششم ربيع الاول به قصد تسخير ساير بلاد ايران انتهاض نمود وقتى كه سلطان به قصد محاصرهء تبريز از رود ارس عبور مىكرد اسبش درغلطيده مشرف به غرق و هلاك شد و در مرند مبتلا به ناخوشى سختى گرديده كه او را با تخت روان به سمت خوى بردند و دستهء قشون معتبر سلطان به طرف تبريز آمدند امّا به واسطهء نزديكى اردوى شاه صفى سلطان در بيست و هشتم جمادى الاولى از خوى صرف‌نظر كرده به جانب تبريز راند و قصر سلطنتى اين شهر را خراب و شنب غازان را ويران ساخت بلكه تمام شهر تبريز را سوزانيد و چون زمستان نزديك بود به عجله از خاك ايران خارج شده به دياربكر رفت و در اينجا قهرمان بيگ ايلچى شاه صفى به حضور سلطان آمد و سلطان در پانزدهم رجب وارد اسلامبول شد . در اين سال شاه صفى فرمان مسطور در ذيل را به تاريخ هيجدهم ربيع الاول به اسم محمّد خان بيگ زاخورى مرقوم داشته است : صورت فرمان شاه صفى عريضه‌اى كه در اين ولا به درگاه جهان‌پناه فرستاده بود رسيد به همه ابواب مستمال گشته بداند كه چون نظام مهام كلّ گرجستان كارتيل و كاخت را در قبضهء انتظام عاليجاه اخوى ام رستم خان والى گرجستانات نموده است مىبايد كه با عاليجاه مشار اليه نوعى سلوك نمايد كه ايالت‌پناه مشار اليه هميشه از آن رفعت و معالىپناه راضى و خشنود بوده حسن خدمات و مطالبى كه داشته باشد به وسيلهء آن عاليجاه به عرض رساند . ربيع الاوّل سنهء 1045 نيز در اين سال در ماه ذيقعده شاه صفى فرمان مسطور در ذيل را به محمّد خان بيگ زاخورى نوشته است :